Hoe de manier van ontwikkelen verandert en wat dat betekent voor keuzes van vandaag

De afgelopen jaren heeft low-code een duidelijke rol gespeeld in hoe we software bouwen. Platforms zoals Mendix hebben het mogelijk gemaakt om sneller te ontwikkelen, met meer structuur en minder afhankelijkheid van traditionele code. Ook bij JAM-IT hebben we daar jarenlang intensief mee gewerkt.

Maar tegelijkertijd zien we iets anders gebeuren. Iets dat niet geleidelijk voelt, maar fundamenteel. AI heeft zich in korte tijd ontwikkeld van een handig hulpmiddel naar een vast onderdeel van het ontwikkelproces. En dat zorgt voor een interessant moment. Niet omdat het één het ander direct vervangt, maar omdat de keuze niet langer vanzelfsprekend is.

Van experiment naar dagelijkse praktijk

Nog niet zo lang geleden werd AI vooral gezien als iets om mee te experimenteren. Interessant, veelbelovend, maar nog niet iets waar je je ontwikkelproces op baseerde. Dat beeld is snel veranderd.

In de loop van 2025 werd duidelijk dat AI volwassen genoeg is om structureel in te zetten. Niet als losse toevoeging, maar als onderdeel van hoe je bouwt. Binnen JAM-IT is dat inmiddels de realiteit. AI zit verweven in het dagelijkse werk.

Wat dat oplevert, merken we direct:

• Ideeën zijn sneller te toetsen
• De stap van concept naar werkende oplossing is kleiner
• Ontwikkelcycli worden korter

Maar misschien nog belangrijker: het werk zelf verandert. Waar voorheen veel tijd ging naar het schrijven van code, verschuift dat nu naar het aansturen, controleren en verfijnen van wat er wordt gegenereerd. De rol van de developer verdwijnt niet, maar verschuift. Minder handwerk, meer regie.

Twee manieren om hetzelfde probleem op te lossen

Low-code en AI proberen in de basis hetzelfde te bereiken: sneller software ontwikkelen. Alleen doen ze dat op een fundamenteel andere manier.

Low-code brengt structuur door techniek te abstraheren. Je werkt binnen de kaders van een platform, met visuele modellen en standaard componenten. Dat geeft houvast en voorspelbaarheid.

AI pakt het anders aan. Het versnelt juist het werken met code zelf. Genereren, aanpassen, combineren. Minder beperking door een platform, meer vrijheid in hoe je iets opbouwt. En precies daar ontstaat het verschil.

Waar low-code keuzes deels voor je maakt, legt AI die verantwoordelijkheid juist terug bij het team. Meer vrijheid betekent ook: meer nadenken. Meer sturen. Meer bewaken.

De afweging wordt expliciet

De keuze tussen low-code en AI-gedreven development is zelden zwart-wit. In de praktijk draait het altijd om context.

Er zijn genoeg situaties waarin low-code nog steeds een logische keuze is. Zeker wanneer een organisatie al werkt met een platform als Mendix en daar kennis en processen omheen heeft opgebouwd. Dan biedt het structuur, snelheid en voorspelbaarheid.

Tegelijkertijd zien we dat die afweging verandert. Traditionele low-code platforms brengen vaak vaste kaders met zich mee. Denk aan licenties, afhankelijkheden en de manier waarop je oplossingen opbouwt. Dat hoeft geen probleem te zijn, zolang het past bij de situatie.

Maar AI verschuift dat speelveld. Het maakt het mogelijk om maatwerk sneller te realiseren, zonder diezelfde kaders. Zeker voor organisaties die nog geen bestaande low-code infrastructuur hebben, wordt die afweging daardoor relevanter. Niet omdat één optie beter is, maar omdat de verschillen groter worden.

Wat verandert er in de praktijk?

Voor klanten zit het verschil vaak niet alleen in technologie, maar in tempo en focus.

De snelheid waarmee ideeën omgezet worden naar werkende oplossingen ligt hoger. Iteraties volgen elkaar sneller op. Experimenteren kost minder tijd.

Tegelijk verschuift het zwaartepunt van het werk. Minder bouwen, meer beoordelen. Minder creëren vanaf nul, meer valideren wat er ontstaat. Want hoe snel AI ook iets kan opleveren, het blijft noodzakelijk om kritisch te kijken:

• Klopt het functioneel?
• Is het veilig?
• Past het binnen de context van de organisatie?

AI versnelt het proces, maar neemt die verantwoordelijkheid niet over.

Geen vervanging, wel een verschuiving

De opkomst van AI betekent niet dat low-code verdwijnt. Wat we wel zien, is dat de rol verandert.

Waar low-code lange tijd de standaard keuze was om snelheid te creëren, is het nu één van meerdere opties geworden. Een optie die in sommige situaties nog steeds perfect past, maar niet meer automatisch de eerste keuze is.

Voor organisaties betekent dit dat vooruitkijken belangrijker wordt. Niet alleen naar wat vandaag werkt, maar naar wat morgen nodig is:

• Hoe flexibel moet je oplossing zijn?
• Welke kennis wil je intern opbouwen?
• Hoe afhankelijk wil je zijn van een specifiek platform?

Dat zijn vragen die steeds zwaarder gaan meewegen.

Onze rol in die ontwikkeling

Binnen JAM-IT werken we inmiddels niet meer vanuit één manier van bouwen.

We combineren low-code, traditionele development en AI, afhankelijk van wat een vraagstuk nodig heeft. Soms is dat Mendix. Soms juist niet. Steeds vaker speelt AI daarin een centrale rol. Niet omdat het “nieuw” is, maar omdat het in veel gevallen simpelweg de meest logische keuze is geworden.

Wat daarbij niet verandert, is hoe we kijken naar softwareontwikkeling. Niet de technologie staat centraal, maar de oplossing. Wat past bij de organisatie, wat werkt op de lange termijn, en wat beheersbaar blijft.

De tools en manier van bouwen veranderen. Maar de verantwoordelijkheid voor kwaliteit, keuzes en richting blijft precies waar die hoort: bij de mensen die het maken.